یک نفر از هر دو نفر شاغل در استانهای همدان و تهران در هفته بیش از 49 ساعت کار میکنند و به دنبال اضافه کاری هستند. در عین حال، گرایش به اضافه کاری در استانهایی مانند یزد، خراسان جنوبی، کرمان و لرستان حدود 50 درصد کمتر از سایر مناطق کشور است.
اضافه کاری موضوعی است که از سوی نیروهای شاغل در بخش های مختلف اقتصادی کشورهای مختلف جهان صورت می گیرد و امروزه شاید کشوری نباشد که دست کم بخشی از مردم آن ساعات بیشتری از وقت های معمول قانونی را در محل های کار سپری نکنند.
با این حال، دلایل اضافه کاری در کشورها متفاوت است. هرچند اولین تصوری که از نام اضافه کاری به ذهن افراد می رسد تلاش برای کسب درآمد بیشتر است، اما اضافه کار همیشه به این مفهوم اتفاق نمی افتد و چه بسا بنگاه هایی را نیز داریم که با مجبور کردن افراد به اضافه کاری، اتفاقا حقوق آن را نیز نمی پردازند.
در مواردی اضافه کاری ها به دلیل درخواست کارفرمایان برای افزایش تولید، حفظ بازار، ارائه محصولات جدید، باقی ماندن در رقابت با سایر تولیدکنندگان و انجام تعهدات و قراردادهای کاری هم اتفاق می افتد که البته با پرداخت حقوق اضافه به نیروی کار همراه است، اما ممکن است بخشی از نیروها تمایلی برای اضافه کاری نداشته باشند و تنها به درخواست کارفرما باشد.
مفاهیم مختلف اضافه کاری
اما به مفهوم کلی و آن چیزی که به عنوان اولین مفهوم از اضافه کاری به ذهن افراد می رسد، هدف درصد بسیار بالایی از شاغلان را برای انجام اضافه کاری تشکیل می دهد. افراد معمولا برای کسب درآمد بیشتر و حقوق بالاتر، دست به اضافه کاری می زنند و از این طریق ساعات بیشتری را در محل های کاری می مانند و یا تعهدات بیشتری را برای انجام کار در بیرون از بنگاه می پذیرند.
تعیین رتبه رقابتپذیری همه کشورها براساس 12 شاخص عمده انجام میشود که به ترتیب عبارتند از: موسسات، زیرساختها، فضای اقتصاد کلان، بهداشت و تحصیلات ابتدایی، آموزش عالی و حرفهای، کارآیی بازار کالاها، کارآیی بازار کار، توسعه بازار مالی، آمادگی تکنولوژیک، اندازه بازار، تبحر کسبوکارها و ابداعات. بر اساس این 12 معیار، نمرهای به هر اقتصاد اختصاص مییابد. هر چه این نمره که طیف آن از یک تا 7 است، بالاتر باشد، از رقابتپذیری بیشتر آن اقتصاد حکایت میکند. نمره امسال ایران در رقابتپذیری 03/4 است که نسبت به سال قبل کاهش یافته است. نمره ایران در گزارش سال قبل مجمع جهانی اقتصاد 07/4 بوده است. در بررسی شاخصهای کلیدی اقتصاد ایران جمعیت کشورمان 1/77 میلیون نفر، تولید ناخالص داخلی ایران 3/366 میلیارد دلار آمریکا، سرانه تولید ناخالص داخلی کشورمان 65/4750 دلار و تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس برابری قدرت خرید بهعنوان درصدی از کل تولید ناخالص جهان 09/1 درصد ذکر شده است. نمره ایران در زمینه موسسات از یک تا 7 رقم 4/3 را به خود اختصاص داده است. نمره زیرساختهای ایران 1/4، نمره فضای اقتصاد کلان ایران 8/4، نمره بهداشت و تحصیلات ابتدایی ایران 0/6، نمره آموزش عالی و حرفهای ایران 2/4، نمره کارآیی بازار کالاها 9/3، نمره کارآیی بازار کار ایران 0/3، نمره توسعه بازار مالی ایران 0/3، نمره آمادگی تکنولوژیک ایران 0/3، نمره اندازه بازار ایران 1/5، نمره تبحر کسب و کارها و بنگاههای اقتصادی ایران 5/3 و نمره ابداعات ایران 1/3 اعلام شده است. در این نمرهها بهترین رقم 7 و بدترین یک است.